Ανθρώπινο Κεφάλαιο


Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η ενσωμάτωση της Ελλάδος στην ΕΕ, οι δημογραφικές αλλαγές, και οι τάσεις παγκοσμιοποίησης αναδιαμόρφωσαν το οικονομικό τοπίο. Το ανθρώπινο δυναμικό προσαρμόσθηκε ανάλογα, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της σημερινής οικονομίας, που βασίζεται  πλέον στις υπηρεσίες και στη γνώση. Η Ελλάδα διαθέτει ένα αξιόλογο πλήθος εξειδικευμένου, ειδικευμένου και ανειδίκευτου εργατικού δυναμικού.

Στροφή προς τις υπηρεσίες
Η κατεύθυνση της ελληνικής οικονομίας στην Ελλάδα έχει να επιδείξει σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές κατά τα τελευταία έτη, με αποτέλεσμα το 67% περίπου του εργατικού δυναμικού το Γ’ Τρίμηνο 2009 να απασχολείται στον τομέα των υπηρεσιών, το 21% στη βιομηχανία και το 12% στη γεωργία. Οι σύγχρονες τάσεις έχουν διαφοροποιήσει σημαντικά την απασχόληση του εργατικού δυναμικού σε σύγκριση με πριν 20 χρόνια, ενώ η εκπαίδευση και η κατάρτιση προσανατολίζονται και ανταποκρίνονται ολοένα και περισσότερο προς τις ανάγκες της σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.

Γλώσσες
Ο τουριστικός τομέας, με ποσοστό συμμετοχής 16% επί του ΑΕΠ, έχει αναμφίβολα συμβάλει στη μεγαλύτερη απορρόφηση εργατικού δυναμικού. Πολλά από τα ιδρύματα μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης της χώρας προσφέρουν ειδίκευση στο γνωστικό αντικείμενο του τουρισμού, με έμφαση στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Ως αποτέλεσμα η Ελλάδα διαθέτει ένα μεγάλο αριθμό ατόμων που γνωρίζουν ξένες γλώσσες και έχει υψηλή κατάταξη στην ΕΕ στον τομέα αυτό. Η Αγγλική γλώσσα αποτελεί την πιο δημοφιλή ξένη γλώσσα στην Ελλάδα.

Ολοένα και περισσότερο σε πολυεθνικές εταιρείες και οργανισμούς, η Αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται εκτεταμένα, συχνά μάλιστα σε καθημερινή βάση. Οι επαγγελματίες στους χώρους εργασίας είναι κατάλληλα μορφωμένοι και το ποσοστό των πανεπιστημιακών τίτλων σπουδών στη διοίκηση επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τα τελευταία πέντε έτη οι μεταπτυχιακοί φοιτητές αυξήθηκαν με ιδιαίτερα σημαντικούς ρυθμούς της τάξεως του 54%, από 50.057 σε 77.167 φοιτητές. Από αυτούς, 39.455 φοιτητές είναι εγγεγραμμένοι σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών και 37.712 σε προγράμματα διδακτορικών σπουδών.

Διαφοροποίηση της Οικονομίας
Σημαντικοί τομείς παροχής υπηρεσιών, όπως ο τραπεζικός, ο χρηματοοικονομικός και ο ασφαλιστικός τομέας, έχουν αναπτυχθεί σημαντικά, καθώς η απελευθέρωση της αγοράς  και οι αποκρατικοποιήσεις δημιούργησαν νέα δεδομένα επιχειρηματικής δραστηριότητας και παράλληλα χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας στους τομείς αυτούς. Η κατεύθυνση των καινοτόμων τεχνολογιών έχει επίσης αποτελέσει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος και της εκπαίδευσης για τη νεολαία της χώρας.

Πνευματικό κεφάλαιο
Η εκπαίδευση των παιδιών αποτελεί κατά κανόνα υψηλή προτεραιότητα για τους Έλληνες γονείς. Η εκπαίδευση έχει αναγνωριστεί ως το πιο πολύτιμο αγαθό που μπορεί να διαθέτει ένα άτομο για να προοδεύσει και οι Έλληνες είναι πρόθυμοι να επενδύσουν στην εκπαίδευση των παιδιών τους. Ουσιαστικά, η Ελλάδα στέλνει περισσότερα -κατά κεφαλή- παιδιά να σπουδάσουν στο εξωτερικό,  από κάθε άλλη χώρα. Τα πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ φιλοξενούν πλήθος φοιτητών από την Ελλάδα, πολλοί από τους οποίους επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις στις ακαδημαϊκές  τους σπουδές. Μία πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι περισσότεροι από 60.000 Έλληνες φοιτητές είναι εγγεγραμμένοι σε τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα εκτός της χώρας.

Υπάρχουν περίπου 165.000 φοιτητές εγγεγραμμένοι σε τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδος. Οι Έλληνες φοιτητές δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για την ιατρική, τις επιστήμες, τη μηχανολογία και την ηλεκτρονική επιστήμη. Προσφάτως, η τεχνολογία και η διοίκηση επιχειρήσεων έχουν γίνει τα πιο δημοφιλή αντικείμενα σπουδών, καθώς προσφέρονται νέα προγράμματα και περισσότερες ευκαιρίες για σπουδές εκτός Ελλάδος.

Το «πνευματικό κεφάλαιο» της Ελλάδος θα συνεχίσει να αποτελεί ένα ισχυρό πλεονέκτημα της χώρας και όσοι επενδυτές αναζητούν εξειδικευμένα άτομα θα βρουν πλήθος ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, επιλέγοντας την Ελλάδα ως τόπο υλοποίησης επενδύσεων.

 Αριθμός εργαζομένων κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας
(σε χιλιάδες και %), 2009 (3ο τρίμηνο)

 Πρωτογενής τομέας

  545.4 

12%

 Δευτερογενής τομέας 

 964.2

21.3%

 Τριτογενής τομέας 

 3.030,5

 66.7%

 Σύνολο 

 4.540,1

 100%


Πηγή: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος

 Αριθμός εργαζομένων κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας
 (σε χιλιάδες), 2009 (3ο τρίμηνο)

 Γεωργία, δασοκομία, αλιεία

 545,4

 Μεταλλεία, Λατομεία

 15,9

 Μεταποίηση 

 514,2

 Ηλεκτρική ενέργεια, Αέριο, Νερό 

 57,2

 Κατασκευές 

 376,9

 Εμπόριο  

 806,6

 Ξενοδοχεία, εστιατόρια

 345,7

 Μεταφορές και Επικοινωνίες 

 304,3

 Οικονομικοί οργανισμοί  

 110,6

 Κτηματομεσιτικά  

 8,8

 Δημόσια Διοίκηση 

 376,2

 Εκπαίδευση  

 317,8

 Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια 

 230,5

 Άλλες υπηρεσίες  

 530

 Σύνολο  

 4.540,1

Πηγή: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος

 

Εκπαιδευτικό επίπεδο του ελληνικού εργατικού δυναμικού
(σε χιλιάδες και %), 2009 (3ο τρίμηνο)

 Διδακτορικό ή/και μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών

 103,1 

 2,27%

 Πτυχίο ΑΕΙ

 760,5

 16,75%

 Πτυχίο ΤΕΙ

  763,6 

 16,82%

 Απολυτήριο Λυκείου  

 1.473,5

 32,45%

 Βασική εκπαίδευση 

 522,5 

 11,5%

 Χαμηλότερη εκπαίδευση 

 916,9 

 20,2%

 Σύνολο 

 4.540,1 

 100%

Πηγή: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος


Παραγωγικότητα της Εργασίας

Ώρες εργασίας κατά μέσο όρο ανά άτομο, 2008 

 

Πηγή: ΟΟΣΑ, βάσεις δεδομένων παραγωγικότητας, 2009


ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας, ετήσιος ρυθμός αύξησης 2008 (σε %)



Πηγή: ΟΟΣΑ, βάσεις δεδομένων παραγωγικότητος, 2009


Ποσοστό μαθητών που μαθαίνουν 2 ξένες γλώσσες, 2005




Πηγή: Eurostat


Ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 20-24 που έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση - 2006



Πηγή: Eurostat


Προσωπικό Ε&Α ως ποσοστό του εργατικού δυναμικού στην ΕΕ-27 το 2005


Πηγή: Eurostat

Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση Διευθυντικών Στελεχών στην Ελλάδα




Πηγή: Μελέτη ΕΑΣΕ και INSEAD με θέμα «Το Ελληνικό Μάνατζμεντ»